WHO: volg Zweedse aanpak nicotinezakjes niet

vrijdag 22 mei 2026

Europese landen moeten volgens de WHO niet het voorbeeld van Zweden volgen en juist strengere regels voor nicotinezakjes invoeren. Verder in Kort buitenlands nieuws: Steden in VS kunnen nicotinegebruik verminderen / Universiteit Bath: groeiende invloed tabakslobby op tandartsen / Franse experts bezorgd over comeback roken in populaire cultuur / Ierse diplomaten gewaarschuwd voor tabakslobbyisten / Australische experts: tabakslobby misbruikt angst voor illegale handel.

Nederland ontbreekt bij Europese douane-actie tegen illegale vapes

donderdag 07 mei 2026

Het Europees Bureau voor Fraudebestrijding (OLAF) voerde eind 2025 samen met dertig landen een grote douane-operatie uit tegen illegale e-sigaretten. Er werden miljoenen illegale vapes onderschept. Nederland deed niet mee, omdat hier niet de Douane, maar de NVWA verantwoordelijk is voor de opsporing.

Europese experts: ‘Bescherm review accijnsrichtlijn tegen lobby’

dinsdag 03 februari 2026

De EU-Tabaksaccijnsrichtlijn heeft een snelle en grondige update nodig, omdat zowel de minimumtarieven als de reikwijdte van de richtlijn verouderd zijn. De herziening “is geen financiële kwestie, maar een gezondheidskwestie”, zei een EC-functionaris op een conferentie van de European Respiratory Society in Brussel. 

BBB-staatssecretaris: ‘Staat loopt geen € 2,6 mld. aan tabaksaccijns mis’

maandag 24 november 2025

UPDATE 26-11-2025
De tabakslobby stuurt een persbericht, De Telegraaf neemt het over en de PVV stelt er vragen over in de Kamer. Maar demissionair staatssecretaris Heijnen (Financiën, BBB) laat zich niet van de wijs brengen: ‘Van misgelopen opbrengsten is geen sprake’.

Kabinet verhoogt boetes voor illegale vape- en tabaksverkoop

woensdag 12 november 2025

Verkopers die worden betrapt op de verkoop van illegale vapes en tabak krijgen vanaf volgend jaar, als het aan het demissionaire kabinet ligt, een boete van 2.000 euro en bij een tweede overtreding 3.000 euro. Rookpreventie Jeugd vindt dat winkels die in de fout gaan meteen gesloten zouden moeten worden.

Stevige Australische taskforce tegen illegale tabakshandel

vrijdag 24 oktober 2025

Een Australische ‘taskforce’ waarin allerlei overheidsinstanties samenwerken gaat de illegale handel van tabak bestrijden. Verder in Kort buitenlands nieuws: FCTC waarschuwt voor inmenging bij COP / ‘Sigarettenfilters moeten verboden worden’ / Toename gelijktijdig gebruik nicotineproducten in VS / Cannabis met tabak verandert het brein / Tabak in schappen zien, beïnvloedt rookgedrag / Thema World No Tobacco Day 2026 bekend / Belize voert antirookwet in.

Weg is vrij voor Frans verbod nicotinezakjes

vrijdag 05 september 2025

Na het uitblijven van Europese bezwaren vindt Frankrijk dat het voorgenomen verbod op nicotinezakjes doorgezet kan worden. Verder in Kort buitenlands nieuws: Ierland overweegt verbod nicotinezakjes / FDA roept op tot kindersluitingen nicotinezakjes / Rizla overtreedt Britse reclameregels / Schotse tabaksverkopers verkopen aan minderjarigen / Voorkeur verhitte tabak vanwege geur / Singapore gaat vapes als drugs behandelen / ‘Australische accijnzen verlagen helpt niet’.

Uitgaven tabakslobby in Frankrijk met 85 procent gestegen

vrijdag 11 juli 2025

Tabaksfabrikanten gaven in 2024 in Frankrijk 85 procent meer uit aan hun lobby, vooral om een verbod op nicotinezakjes tegen te gaan. Verder in Kort buitenlands nieuws: ‘Volksgezondheid moet innovatiever zijn dan Big Tobacco’ / Ierland: nicotinevrije vapes bevatten toch nicotine / Britse tabakswinkelier in cel om verkoop aan kinderen / Overheid Qatar waarschuwt voor alternatieve tabak.

Taxfree-branche ontkent rol in tabakssmokkel

woensdag 07 mei 2025

De belastingvrije sector verzet zich in aanloop naar de volgende WHO-conferentie over illegale tabakshandel tegen beschuldigingen dat hun winkels daaraan zouden bijdragen. Internationale journalisten hebben echter blootgelegd dat taxfreewinkels veelvuldig worden gebruikt door Aziatische en Oost-Europese smokkelnetwerken.

Young Voices Europe is pleitbezorger tabaksindustrie

donderdag 24 april 2025

Een organisatie die zich afficheert als agentschap en pr-bureau voor getalenteerde schrijvers, blijkt onderdeel van een breed, oorspronkelijk Amerikaans netwerk van libertaire organisaties rond het Atlas Network. Young Voices is daardoor een spreekbuis van de tabaksindustrie.

Kabinet onderzoekt vervroegen alleenverkoop tabaksspeciaalzaken

maandag 07 april 2025

Staatssecretaris Karremans (Preventie, VVD) laat onderzoeken wat het vervroegen van de alleenverkoop van tabak en aanverwanten via speciaalzaken naar 2028 zou betekenen voor grenseffecten en illegale handel. Ook wil hij weten wat de juridische gevolgen kunnen zijn.

10 mln. pond extra in VK voor bestrijding illegale vapes

dinsdag 25 maart 2025

De Britse regering trekt 10 miljoen pond extra uit om de handel in illegale vapes en tabak tegen te gaan. De extra inzet is een voorzetje voor de Tobacco and Vapes Bill waar het Lagerhuis deze week een eindoordeel over geeft. Onderzoekers waarschuwen ondertussen voor beïnvloeding door de industrie.

Vape-fabrikanten omzeilen Amerikaanse wetgeving

vrijdag 07 maart 2025

Om ervoor te zorgen dat de Amerikaanse FDA illegale vapes niet onderschept, passen vape-fabrikanten hun bedrijfsstructuur aan en versturen de vapes vanaf belastingparadijzen. Verder in Kort buitenlands nieuws: FDA verliest 100 tabakshandhavers door Trump / Een derde minder rokers na 20 jaar FCTC-verdrag / Franse resolutie moet illegale tabaksmarkt terugdringen / Franse politici staan open voor tabakslobby via verkopers / Zwitsers reclameverbod tabaksproducten erdoor / Afrikaanse landen niet voorbereid op toename kankers / Australische zwarte markt tabak blootgelegd / ‘Vape-tong’ zorgt voor smaakverlies.

Kamer voor vervroegen tabaksverkoop via speciaalzaak

donderdag 13 februari 2025

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat de uitsluitende verkoop van nicotineproducten in tabaksspeciaalzaken naar voren wordt gehaald van 2032 naar 2028. Bovendien wil de Kamer onderzocht hebben hoe daar een vergunningstelsel aan te koppelen is. De VVD noemt het onbehoorlijk bestuur maar laat jongeren in de steek.

Trump trekt verbod op mentholsigaretten in

vrijdag 31 januari 2025

De Amerikaanse president Trump heeft een op het laatste moment door zijn voorganger Biden nog ingevoerd verbod op mentholtoevoegingen aan tabak alweer ingetrokken. Verder in Kort buitenlands nieuws: Meerderheid lidstaten wil EU-tabaksaccijnswet aanpassen / Newton, Massachusetts, stelt leeftijdsgebonden tabaksverbod in / Oproep aan raadsleden: name & shame betrapte tabaksverkopers / Ook tabaksalternatieven verhogen risico op hart- en vaatziekten / Osaka verbiedt roken op straat vanwege Wereld Expo.

Notulen van overleg Douane en tabaksindustrie rammelen aan alle kanten

donderdag 31 oktober 2024

Als onderdeel van een Memorandum of Understanding over samenwerking bij de bestrijding van illegale tabak vergadert de Douane met regelmaat met tabaksbedrijven. De openbaar gemaakte notulen daarvan geven maar heel beperkt inzicht in wat er echt wordt besproken. 

Een op de vijf winkels in de fout met smaakjesvapes

dinsdag 29 oktober 2024

Een op de vijf winkels die e-sigaretten verkopen overtreedt het smaakjesverbod, constateerde de NVWA. De dienst betrapt een enkele straatdealer en laat berichten op social media verwijderen, maar het blijken druppeltjes op een gloeiende plaat. 

Karremans komt met actieplan tegen vapes

donderdag 26 september 2024

In Kamerdebatten ontvouwde staatssecretaris Karremans (VWS) de contouren van zijn antirookbeleid. Hij komt begin volgend jaar met een actieplan tegen het jeugd-vapen en wil preventie als een investering gaan zien.

Niet alle tabakszaken zullen zich registreren

dinsdag 10 september 2024

Met een registratieplicht voor tabaksverkopers wil de overheid zicht houden op de ontwikkeling van het aantal verkooppunten. Maar volgens staatssecretaris Karremans (VWS) is het ‘realistisch’ dat niet alle verkooppunten zich zullen registreren.

Wat moet je als je kind vape-verslaafd blijkt?

donderdag 22 augustus 2024

Een moeder ontdekt 16 vapes bij haar 14-jarige dochter en ontketent een discussie op LinkedIn die viral gaat. Wat hiertegen te doen? In het VK blijkt ondertussen 1 op de 6 vapes van scholieren de synthetische en zeer gevaarlijke drug Spice te bevatten.

NVWA machteloos tegenover straathandel in vapes

maandag 19 augustus 2024

De NVWA kan weinig beginnen tegen illegale straathandel in vapes met smaakjes, schrijft staatssecretaris Karremans (VWS) in antwoord op vragen uit de Tweede Kamer. De dienst verwacht met 400 controles dit jaar wel goed zicht te kunnen houden op de tabaksban voor supermarkten. Hulp vanuit het publiek lijkt nodig.

Franse Senaat: Tabaksaccijns elk jaar met 5 procent omhoog

dinsdag 04 juni 2024

De Franse Senaat wil het roken terugdringen en stelt voor om de prijs van tabak tot 2040 elk jaar met 5 procent te verhogen. Tegen die tijd zal een pakje sigaretten 26 euro kosten. Alleen zo kan het ‘mislukte ontmoedigingsbeleid’ alsnog slagen.

Tabaksgebruik in 150 landen op zijn retour

vrijdag 10 mei 2024

Tabaksgebruik is in 150 landen op zijn retour, wereldwijd roken 19 miljoen minder mensen dan twee jaar geleden, meldt de WHO. Verder in Kort buitenlands nieuws: Noord-Ierland verbiedt wegwerp-vapes / Zorgen over vape-advertenties op Britse sportkleding / Britse verkoper verstopte illegale vapes in pizzadozen / Philip Morris lanceert IQOS in Oekraïne / Vroege blootstelling aan tabak versnelt veroudering / WHO-prijsvraag voor jongeren om invloed tabaksindustrie bloot te leggen. 

NAVO-denktank biedt Philip Morris toegang tot toppolitici

maandag 18 december 2023

Philip Morris International (PMI) is al acht jaar een belangrijke sponsor van conferenties van de NATO Defense College Foundation in Rome. De prestigieuze denktank biedt de tabaksgigant zo toegang tot politici, ministers en andere invloedrijke personen uit de hele wereld. Critici reageren verbijsterd, helemaal nu PMI hardnekkig de Russische oorlogskas blijft spekken.

Frans voorstel moet smokkel van sigaretten tegengaan

woensdag 15 november 2023

Twaalf leden van de Franse Assemblée Nationale komen met een wetsvoorstel dat tabaksfabrikanten verplicht niet meer sigaretten te leveren dan de binnenlandse consumptie van een land rechtvaardigt. Zo hopen zij de parallelle handel van door de industrie zelf geproduceerde tabak tegen te gaan.

COP10 uitgesteld vanwege onrust in Panama

maandag 13 november 2023

De jaarlijkse bijeenkomst van landen die het internationale Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging van de WHO ondertekend hebben, gepland voor eind november in Panama, is uitgesteld vanwege onrust in het land.

Aparte toezichthouder moet Britse kinderen beschermen tegen e-sigaretten

dinsdag 09 mei 2023

Britse speciaalzaken verkopen e-sigaretten die meer vloeistof en meer nicotine bevatten dan is toegestaan en in snoepwinkels liggen vapes met namen van snoepmerken. De Britse regering richt een aparte handhavingseenheid op die dit soort praktijken moet tegengaan. Burgerinitiatief Nicotinee pleit ook voor zo’n aparte toezichthouder in Nederland. 

NVWA controleert: minderjarigen komen makkelijk aan sigaretten en vapes

woensdag 19 april 2023

Maar liefst tweederde van de kleine supermarkten en avondwinkels verkoopt sigaretten en vapes aan minderjarigen. Dat bleek uit een recente controle van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) in Den Haag. Het burgerinitiatief Nicotinee pleit voor een aparte toezichthouder.

Levendige illegale handel in e-sigaretten via Snapchat

woensdag 12 april 2023

De promotie en verkoop van e-sigaretten verplaatst zich steeds meer naar het illegale circuit. Scholieren kopen en verkopen hun vapes ‘gewoon’ via Snapchat. Dat blijkt uit onderzoek van The Investigative Desk voor Vrij Nederland.

Esigbond met rammelende argumenten naar rechter om smaakverbod

dinsdag 11 april 2023

De branchevereniging van handelaren in e-sigaretten, de Esigbond, begint een bodemprocedure in een poging om het smaakjesverbod voor e-sigaretten tegen te houden. De argumentatie die het daarbij aanvoert rammelt aan alle kanten.

Een derde van de rokende kinderen in Wales krijgt illegale tabak aangeboden

vrijdag 03 maart 2023

Een op de drie kinderen in Wales krijgt van familie, vrienden, op het schoolplein of in winkels illegale tabaksproducten aangeboden, zo blijkt uit onderzoek. Verder in Kort buitenlands nieuws: Facebook verwijdert Australische vape-advertenties waarbij afzender ontbreekt / Amerikaanse FDA gaat orde op zaken stellen op tabaksafdeling / Accijns in Frankrijk opgehoogd / Altria staat op het punt e-sigaretfabrikant Njoy te kopen. 

VSK blijft tabakssmokkel en misgelopen accijnzen overdrijven

donderdag 16 februari 2023

In het retail-vakblad Out of Home Shops krijgt tabaksvoorman Jan Hein Sträter de kans om weer eens alle smokkelargumenten tegen accijnsverhogingen op tabak te spuien. Maar dat de overheid een miljard euro aan inkomsten mis zou lopen, is volgens het kabinet schromelijk overdreven.

Ondertussen in het buitenland

vrijdag 06 mei 2022

Iedere week brengt TabakNee een overzicht van opvallende nieuwsartikelen in de buitenlandse pers over tabak-gerelateerde onderwerpen. Met deze week o.a.: Tabaksgebruik onder Amerikaanse drugsverslaafden gedaald / Ondanks inflatie worden sommige sigaretten in Frankrijk goedkoper / E-sigaretproductie aan banden gelegd in China.

Ondertussen in het buitenland

vrijdag 29 april 2022

Iedere week brengt TabakNee een overzicht van opvallende nieuwsartikelen in de buitenlandse pers over tabak-gerelateerde onderwerpen. Met deze week o.a.: Brits wetsvoorstel om tabaksfabrikanten voor zorgkosten te laten opdraaien / Amerikaanse lobbyisten proberen mentholverbod te beïnvloeden / Imperial verkoopt Russische tak.

Ondertussen in het buitenland

vrijdag 11 februari 2022

Iedere week brengt TabakNee een overzicht van opvallende nieuwsartikelen in de buitenlandse pers over tabak-gerelateerde onderwerpen. Met deze week o.a.: Biden lanceert plan om kanker in VS te bestrijden / R.J. Reynolds moet bijna 10 miljoen betalen wegens longziekte / Kraaien ingezet om Zweedse peuken op te ruimen.

Ondertussen in het buitenland

vrijdag 28 januari 2022

Iedere week brengt TabakNee een overzicht van opvallende nieuwsartikelen in de buitenlandse pers over tabak-gerelateerde onderwerpen. Met deze week o.a.: Philip Morris financierde drones voor peukenopruimactie in Bristol / Ierse rokers die stoppen kunnen korting op hun levensverzekering krijgen / Australische rechter oordeelt dat roken op balkon moet stoppen.

British American Tobacco verzwakte WHO-protocol tegen illegale sigarettenhandel

maandag 27 september 2021

UPDATE 10-12-2021
British American Tobacco (BAT) heeft het internationale protocol tegen illegale handel in tabaksproducten van de Wereldgezondheidsorganisatie succesvol beïnvloed. Dat blijkt uit onderzoek van de University of Bath. Nederland heeft het protocol geratificeerd, maar staat nog steeds toe dat de douane met de industrie samenwerkt.

Ondertussen in het buitenland

vrijdag 30 juli 2021

Iedere week brengt TabakNee een overzicht van opvallende nieuwsartikelen in de buitenlandse pers over tabak-gerelateerde onderwerpen. Met deze week o.a.: Artsen vinden dat Britse overheid te weinig doet om rookvrij te worden / ‘Plain packaging zou ingevoerd moeten worden in India’ / Republikeinse senator wil dat jonge Amerikaanse militairen weer tabak kunnen kopen.

Big Tobacco is ongegeneerd bezig miljoenen Afrikanen verslaafd te maken

maandag 26 juli 2021

Afrika telt het minste aantal rokers en is daardoor een interessante markt voor de tabaksindustrie, zo constateert de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Transnationale tabaksbedrijven investeren agressief in het vermarkten van hun producten en belemmeren daarmee het algemene beleid tegen roken.

China schaadt wereldwijd gezondheid door agressieve tabaksexport

dinsdag 06 juli 2021

Uit een uitgebreid onderzoek van het Organized Crime and Corruption Reporting Project blijkt dat China Tobacco, ’s werelds grootste en toch onbekende tabaksproducent, zijn vleugels probeert uit te slaan om de internationale tabaksmarkt binnen te dringen. Chinese sigaretten worden daarbij wereldwijd gesmokkeld.

Ondertussen in het buitenland

vrijdag 11 juni 2021

Iedere week brengt TabakNee een overzicht van opvallende nieuwsartikelen in de buitenlandse pers over tabak-gerelateerde onderwerpen. Met deze week o.a.: Italiaanse waakhond begint onderzoek naar social media-advertenties BAT / Onderzoek laat zien dat tabaksindustrie illegale handel overdrijft in Pakistan / BAT stelt winstverwachting bij met 2 procent toename.

OCCRP: ‘Philip Morris en British American Tobacco betrokken bij tabakssmokkel in Afrika’

vrijdag 26 maart 2021

Uit twee onderzoeken van het Organized Crime and Corruption Reporting Project blijkt dat zowel Philip Morris als British American Tobacco een hand hebben in de tabakssmokkel in Afrika. De bevindingen zijn opmerkelijk omdat de industrie zich regelmatig presenteert als slachtoffer van illegale handel in tabak. De Nederlandse douane laat zich op dit onderwerp zelfs trainen door de tabaksindustrie.

Jongeren kopen gemakkelijk goedkope tabak via social media

donderdag 04 maart 2021

Via Instagram, Telegram en andere social mediaplatforms worden goedkope sigaretten aangeboden, die gemakkelijk bereikbaar zijn voor minderjarigen. Een verbod op verkoop van tabak via social media en een wettelijk voorgeschreven minimumprijs maken handhaving eenvoudiger. Deel 2 in de serie ‘Social media, paradijs van de tabaksindustrie’.

Ondertussen in het buitenland

vrijdag 14 augustus 2020

Iedere week brengt TabakNee een overzicht van opvallende nieuwsartikelen in de buitenlandse pers over tabak-gerelateerde onderwerpen. Met deze week o.a.: Aantal rokende Japanse mannen zakt onder 30 procent / Interpol arresteert zeven mannen in Polen om illegale tabak.

Overheid heeft geen bezwaar tegen contact tussen tabaksindustrie en douane

maandag 29 juni 2020

In antwoord op Kamervragen naar aanleiding van een artikel op TabakNee, laat staatssecretaris van Financiën Alexandra van Huffelen weten dat het voor haar geen probleem is dat de tabaksindustrie de douane bijschoolt op het gebied van illegale handel.

Ellie Lust op patrouille voor de tabaksindustrie

woensdag 20 november 2019

OPINIE
Voor het programma Ellie in de Handel nam Ellie Lust een kijkje achter de schermen van de illegale sigarettenhandel. De smokkelcijfers die ze aanvoerde deugden niet want waren afkomstig van de tabaksindustrie zelf en Lust vergat te melden dat de industrie baat heeft bij sigarettensmokkel.

Grote Europese actie tegen illegale sigaretten

vrijdag 01 november 2019

De FIOD en Europol hebben invallen gedaan in Nederland en andere Europese landen om een netwerk op te rollen dat illegale sigaretten produceerde en verhandelde. Er zijn meerdere aanhoudingen verricht.

Tabakslobby probeert twijfel te zaaien bij overheid met accijnsrapporten

donderdag 24 oktober 2019

De Vereniging Nederlandse Sigaretten- en Kerftabakfabrikanten heeft twee rapporten naar het ministerie van Financiën gestuurd in de hoop invloed uit te oefenen op het accijnsbeleid. Een bekende lobbystrategie: twijfel zaaien in de hoop antirookmaatregelen tegen te houden.

Weer een fakeonderzoek van KPMG over tabakssmokkel

vrijdag 21 juni 2019

Volgens onderzoek van KPMG zou één op de twintig in België gerookte sigaretten namaak zijn en zouden Belgen in één jaar een half miljard illegale sigaretten hebben gerookt.

Nederland zet stap om WHO-protocol tegen illegale tabakshandel te ratificeren

maandag 06 mei 2019

Het ministerie van Volksgezondheid heeft een eerste stap gezet om het protocol van de Wereldgezondheidsorganisatie tegen illegale tabakshandel te ratificeren, zo blijkt uit een vrijgegeven overheidsdocument. 

Ministerie van Defensie medeplichtig aan illegale sigarettenhandel

woensdag 24 april 2019

Op NAVO-bases wordt geen belasting op sigaretten geheven. In 2014 onthulde TabakNee dat militairen rookwaren inkopen en met winst verhandelen. Het ministerie van Defensie gaf toen geen commentaar, maar geeft nu toch toe.

Tabaksindustrie omzeilt contactverbod met overheid door privédetectives in te huren

maandag 12 november 2018

OPINIE

De tabaksindustrie huurt privédetectives in om handelaren en producenten van illegale tabak op te sporen, teneinde die informatie met de politie en douane te kunnen delen. Een nogal doorzichtige truc van de fabrikanten om een ingang te zoeken bij de overheid.

Onderzoekers: "Hou tabaksindustrie weg bij invoering Track & Trace"

donderdag 12 juli 2018

Update 24-08-2018
Uit onderzoek blijkt dat de tabaksindustrie nog altijd betrokken is bij tabak-smokkel en dat het daarom niet verstandig is om hen te betrekken bij een systeem dat die smokkel moet terugdringen.

Internationaal protocol tegen illegale tabaksproducten in werking

maandag 02 juli 2018

Nu veertig landen het Protocol to Eliminate Illicit Trade in Tobacco Products van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hebben geratificeerd, treedt het protocol officieel in werking.

Tabaksindustrie geeft meer dan 5 miljoen euro uit aan Brusselse lobby

zondag 04 september 2016

Uit onderzoek van Lobbyfacts blijkt dat de tabaksindustrie vorig jaar 5 miljoen euro heeft uitgegeven aan het beïnvloeden van Europarlementariërs in Brussel. In 2013 blijkt dat zelfs 8 miljoen euro.

Is het strafbaar om opzettelijk gif in sigaretten te stoppen?

maandag 09 mei 2016

Trouw laat twee denkers in discussie gaan over de strafzaak tegen de tabaksindustrie die wordt voorbereid door advocaat Bénédicte Ficq.

Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde: ‘verdriedubbel prijs pakje sigaretten’

woensdag 19 augustus 2015

Joost Zaat, adjunct-hoofdredacteur van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) roept de politiek in een opiniestuk op om de prijs van een pakje sigaretten te verdriedubbelen.

Top-tabakslobbyist Niek Jan van Kesteren krijgt met een plek in Eerste Kamer nog meer macht

woensdag 27 mei 2015

"Dat debat is cruciaal, en het zou kunnen uitmonden in een aantal normen of een gedragscode."Top-lobbyist van werkgeversorganisatie VNO-NCW Niek Jan van Kesteren, die al jarenlang in de top tien van machtigste mannen van Nederland staat en uitgesproken vóór de tabaksindustrie opkomt, treedt toe tot de Eerste Kamer.