PMI definitief veroordeeld om verboden reclame

Philip Morris is definitief veroordeeld voor verboden reclame voor ‘rookvrije’ alternatieven voor de traditionele sigaret waaronder verhitte-tabaksproducten. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven stelde vast dat de Unsmoke-campagne uit 2021 illegaal was.

Door de webredactie

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) heeft in hoger beroep Philip Morris International (PMI) veroordeeld wegens overtredingen in 2020 en 2021 van het reclameverbod voor tabaksproducten. In totaal moet PMI 236.250 euro aan boetes betalen.

De veroordelingen gelden de ‘Unsmoke’-campagne waarmee PMI in 2021 de aandacht wilde vestigen op zogenoemde ‘rookloze’ alternatieven voor sigaretten, die minder schadelijk zouden zijn. PMI bracht het als een ‘informatiecampagne’ zonder merknamen te noemen. Een aparte veroordeling betreft een folder uit 2020 naar aanleiding van het toen ingevoerde verbod op toevoeging van menthol aan sigaretten en shag. In de folder werden alternatieve rookwaren aangeprezen die nog wel met menthol verkocht mochten worden.

Animatie met gezondheidsclaim

Een derde veroordeling gaat over een animatie op een scherm in een tabakszaak, waarin verhitte-tabaksproducten van PMI werden voorgesteld als minder schadelijk dan traditionele sigaretten. Zo’n gezondheidsclaim is verboden en ook ontbrak een gezondheidswaarschuwing bij de uiting.

In één geval werden twee door de rechtbank vastgestelde boetes van samen 159.750 euro door het CBb ongegrond verklaard. Dat ging om boetes die in december 2020 en juli 2021 waren opgelegd voor het online aanbieden van een maand proefgebruik van verhitte-tabaksproducten. Het CBb oordeelde dat in dit geval geen sprake is geweest van verboden reclame, omdat het verhittingsapparaatje waarvoor de aanbieding gold destijds nog niet onder de tabakswet viel.

Eerder deze maand werd Philip Morris ook in Frankrijk veroordeeld voor verboden reclame voor verhitte tabak.

Brutale sluikreclame

In mei 2021 zorgde PMI voor ophef met een felgele, paginagrote advertentie in De Telegraaf onder de noemer ‘Unsmoke Nederland’ en met verwijzing naar een bijbehorende website. De door TabakNee destijds als ‘brutale sluikreclame’ ontmaskerde campagne viel volgens PMI binnen de wettelijke kaders, omdat het slechts om informatie over rookvrije alternatieven zou gaan. Volgens de tabaksfabrikant viel de campagne onder de vrijheid van meningsuiting en was zij bedoeld om rokers te laten weten dat er ‘minder schadelijke’ alternatieven voor de sigaret op de markt waren.

NVWA legde boetes op

Gezondheidsfondsen voor Rookvrij (Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en Longfonds) dienden direct een klacht in bij de NVWA, die een halfjaar later vaststelde dat hier inderdaad sprake was van overtreding van de Tabakswet. PMI kreeg behalve voor de advertentie en de website ook boetes opgelegd voor een onlinebijeenkomst en twitterberichten.

Destijds stond op de campagnewebsite van PMI alleen nog te lezen: “Op 1 mei 2021 hebben wij een campagne gelanceerd met als doel een maatschappelijke en politieke discussie op gang te brengen over het recht op informatie voor volwassen rokers. De Nederlandse overheid is bij monde van de NVWA van mening dat wij niet mogen oproepen tot deze discussie en heeft ons hier meerdere boetes voor opgelegd. Wij zijn het daar fundamenteel mee oneens en hebben hiertegen dan ook bezwaar aangetekend. […] Om verdere torenhoge boetes te voorkomen zien wij ons op dit moment echter genoodzaakt om deze website te censureren.”

Opnieuw misleidende campagne

Vorige week ging Philip Morris opnieuw over de schreef, dit keer met een manipulatieve campagne waarmee consumenten werden opgeroepen met AI voorgekookte reacties in te sturen naar de online consultatie van de Europese Unie over de aanpassing van de Tabaksproductenrichtlijn. Met steun van advocaat Laura van Gijn dienden artsen hierover een klacht in bij de Reclame Code Commissie en de Autoriteit Persoonsgegevens. Rookvrije Generatie, initiatief van de drie gezondheidsfondsen, legde ook een klacht neer bij de NVWA. Want ook in dit geval is volgens de klagers sprake van verboden reclame.

Nu.nl gaat mee in PMI-spin

Opmerkelijk is dat Nu.nl over de CBb-veroordelingen een bericht plaatste onder de kop ‘Boetes voor tabaksfabrikant geschrapt door rechter’. Een duidelijk staaltje van spin door de tabaksfabrikant, die in het bericht het ‘positief’ noemt dat hij in één geval gelijk heeft gekregen. Over de veroordelingen zegt een woordvoerder: “Ondanks onze inspanningen om volwassen rokers van juiste en feitelijke informatie te voorzien, heeft het CBb hierin helaas een andere afweging gemaakt.” Dat een neutraal nieuwsmedium in deze spin meegaat is op zijn zachtst gezegd bedenkelijk.

Blijf op de hoogte van alle marketing- en lobbytactieken van de tabaksindustrie: meld je aan voor de tweewekelijkse nieuwsbrief van TabakNee.