Vijf leden van het Europarlement willen dat de Europese Commissie uitleg komt geven aan het Parlement over vorige maand onthulde hulp van de Commissie aan Philip Morris. “De EU moet een duidelijke lijn trekken tussen publiek beleid en tabakslobby”, aldus een van de parlementsleden.

Door de webredactie

Vijf Europarlementariërs willen dat de Europese Commissie uitleg komt geven over contacten met tabaksfabrikant Philip Morris International (PMI), die de Commissie vroeg in landen buiten de EU te protesteren tegen tabaksregelgeving. Half december bracht Contre-Feu in samenwerking met STOP naar buiten dat de tabaksproducenten Philip Morris International (PMI) en British American Tobacco (BAT) tussen 2023 en 2025 de hulp inriepen van de directoraten-generaal voor Handel (TRADE) en Nabijheid en Uitbreiding (NEAR) om antitabakswetgeving tegen te houden.

Dat bleek uit e-mailcorrespondentie die met een beroep op openbaarheid van informatie was verkregen. In een van de e-mails bedankte PMI de Commissie voor hun “geweldige hulp”. De contacten gaan lijnrecht in tegen de bepalingen van artikel 5.3 van het Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging (FCTC) van de Wereldgezondheidsorganisatie, die voorschrijven dat contacten met de tabaksindustrie beperkt moeten blijven tot het noodzakelijke om uitvoering te geven aan vastgesteld beleid.

Ook al schriftelijke vragen

Een van de vijf parlementsleden, de Spanjaard Nicolás González Casares (Socialisten & Democraten / PSOE) heeft op 15 januari ook al schriftelijke vragen gesteld over de contacten met PMI. González Casares wil van de Commissie weten hoeveel bijeenkomsten of uitwisselingen er sinds 2020 zijn geweest over handel met en markttoegang tot landen buiten de EU. Ook wil hij weten hoe de Commissie de contacten met de tabaksfirma ziet in relatie tot FCTC-artikel 5.3 en verder hoe buitenlandse autoriteiten reageerden op hun verzoeken.

De andere parlementariërs zijn volgens Politico de Duitser Tiemo Wölken (S&D / SPD), Tilly Metz (De Groenen / Les Verts) uit Luxemburg, de Deense Stine Bosse (Renew / Moderaterne) en Romana Jerković (S&D / Sociaaldemocratische partij Hrvatske) uit Kroatië.

Sterke lobby in het EP

De onthulling van de hulp die de Commissie lijkt te hebben gegeven aan PMI komt op een moment dat de EU juist bezig is om via een herziening van de Tabaksproductenrichtlijn nader beleid in te voeren voor alternatieve nicotineproducten (e-sigaretten, verhitte tabak, nicotinezakjes en wat er in de toekomst nog meer wordt bedacht). Uit het transparantieregister van het Europees Parlement (EP) blijkt dat al sinds juni 2024, toen het nieuwe Parlement in zitting kwam, Europarlementariërs druk worden bezocht door tabakslobbyisten. De lijst met lobbycontacten die TabakNee bijhoudt telt inmiddels 275 contacten.

‘Commercie wint het van gezondheid’

Tegen Politico zei Romana Jerković, die vicevoorzitter is van de Commissie Volksgezondheid in het EP, over de lobbymacht: “We leven in een tijd waarin commerciële belangen het winnen van gezondheidsdoelen. We moeten dit stoppen en een duidelijke lijn trekken tussen publiek beleid en tabakslobby.” Ze stelt dat de tabakslobby steeds weer probeert regelgeving uit te stellen of af te zwakken. “Dat is niet toevallig, maar een opzettelijke strategie om winsten te beschermen en tijd te kopen. De EU moet daarop reageren en haar burgers beschermen.”

Of de Europese Commissie daadwerkelijk uitleg moet komen geven in het Parlement hangt af van de coördinatoren van de drie grote fracties in de Commissie Volksgezondheid en de voorzitter daarvan.