PMI zoekt goedkeuring van Maleise moefti

In Maleisië probeert Philip Morris International islamitische rechtsgeleerden te bewegen om verhitte-tabaksproducten halal te laten verklaren. Een nieuwe ontmoeting van de Maleise PMI-directeur met een moefti leidde tot veel kritiek.

Door de webredactie

In Maleisië is ophef ontstaan over een nieuwe poging van Philip Morris International (PMI) om alternatieve tabaksproducten halal te laten verklaren. Verhitte tabak zou dan door moslims gebruikt kunnen worden.

Op 17 september bracht managing director van Philip Morris Maleisië een bezoek aan moefti Mohd Asri Zainul Abidin van de noordwestelijke staat Perlis. PM-directeur Naeem Shahab Khan vertelde de moefti dat zijn “bedrijf evolueert van een reguliere sigarettenfabrikant naar een veiliger ‘sigaretten’-achtig product”, zo vermeldde het mediateam van Mohd Asri op Facebook.

In antwoord daarop zou de moefti hebben gezegd “dat als een product schoon is, de bijwerkingen niet gevaarlijk zijn of beheersbaar en er geen sprake is van extreme verspilling, een product als halal kan worden beschouwd.” Daarop is “een vrij lange discussie” gevoerd.

Moefti verklaarde e-sigaret haram

Als islamitisch rechtsgeleerde heeft een moefti de mogelijkheid om een niet-bindende opinie (fatwa) uit te spreken over toepassing van de sharia, het islamitisch recht. In 2022 besloot de moefti van Perlis dat het gebruik van e-sigaretten haram is, dus niet toegestaan voor moslims. In 2025 heeft de Maleise overheid daarop de verkoop van vapes verboden, schrijft de organisatie Code Blue, die strijdt voor gezondheid als mensenrecht.

Eerder bezocht PMI federale moefti

PMI probeert nu de moefti anders te laten beslissen over verhitte tabak. En het is niet voor het eerst dat PMI probeert zo’n uitspraak los te krijgen. In maart was dezelfde Naeem Shahab ook al langs bij de moefti van de federale gebieden in Maleisië, Ahmad Fauwaz Fadzil. De federale moefti zei destijds te overwegen om verhitte tabak halal te verklaren.

Kritische reacties

Gezondheidsvoorvechters reageerden toen en nu weer zeer kritisch op de pogingen van PMI om islamitische goedkeuring voor zijn verhitte-tabaksproducten te krijgen. “Er zijn weinig kantoren in dit land met zo weinig redenen om het verhaal van een tabaksbedrijf over een ‘veiliger product’ aan te horen, en dat is wat dit bezoek de moeite waard maakt om bij te stil te staan”, zei klinisch apotheker en uitgesproken tabaksbestrijder Fahmi Hassan tegen Code Blue.

FCTC-artikel 5.3 geldt hier ook

Daarbij verwees hij ook naar het bekende artikel 5.3 van het Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging (FCTC) van de Wereldgezondheidsorganisatie, waar ook Maleisië partner in is. Publieke instituties, zoals het kantoor van de moefti, moeten volgens dat artikel beïnvloeding door de tabaksindustrie tegenhouden.

“Het kantoor van een moefti is er om de toelaatbaarheid te beoordelen, niet om te beoordelen of een aerosolafgiftemechanisme de blootstelling aan kankerverwekkende stoffen vermindert. En dat gat is wat de industrie probeert te vullen”, zegt de apotheker.

Hij wijst erop dat verhitte-tabaksproducten nog steeds nicotine afgeven en gebruikers blootstellen aan giftige emissies, waaronder bekende kankerverwekkende stoffen.

Hetzelfde verhaal een generatie later

Hassan stelt ook dat de tabaksindustrie al twee keer eerder heeft beweerd minder schadelijke producten op de markt te brengen. Eerst toen het filter werd geïntroduceerd, later toen ‘light’-sigaretten werden aangeboden.

“Verwarmde tabak is weer hetzelfde verhaal een generatie later en in een andere verpakking. De vraag is of we bereid zijn die geruststelling een derde keer te accepteren, of dat we eindelijk iets van het patroon hebben geleerd.”

‘Niet verbrand is niet opeens halal’

Op Facebook kreeg het bericht van Mohd Asri ook veel kritiek. Hafiz Hassan schrijft in een lange reactie onder meer: “Want ‘veiliger’ betekent niet veilig. ‘Minder schade’ betekent niet dat er geen schade is. En ‘niet verbrand’ betekent niet opeens halal.” Hij ziet dat de vraag ‘Hoe stoppen mensen met hun verslaving?’ door de industrie veranderd wordt in ‘Hoe kunnen we met een gerust hart nicotine blijven gebruiken?’

Beleggen in tabak is niet halal

Een website die moslims adviseert over hun financiën oordeelt ondertussen dat investeren in tabaksbedrijven als Philip Morris International niet halal is.

Blijf op de hoogte van alle lobbyactiviteiten van de tabaksindustrie: meld je aan voor de tweewekelijkse nieuwsbrief van TabakNee.