Vapen zit verweven in dagelijks leven jongeren

Voor vapers is het gebruik van de e-sigaret een vast onderdeel van het dagelijks leven. Dat blijkt uit analyse van het vape-gedrag van 72 jongeren en jongvolwassenen in Australië. Dat ze verslaafd zijn aan nicotine hebben ze vaak niet in de gaten.

Door de webredctie

Voor veel jonge mensen die vapen is dat niet incidenteel, maar een vast en verstorend onderdeel van de dag. Dat blijkt uit een Australische studie die in kaart brengt hoe, wanneer en waarom mensen naar hun e-sigaret grijpen.
Onderzoekers van de University of Melbourne volgden een week lang 72 Australiërs (14-39 jaar) die vapen. Via een app hielden de respondenten een dagboek bij van hun vape-momenten – met foto’s, tekstberichten en spraakopnames. De respondenten rapporteerden bewust terwijl ze aan het vapen waren, in plaats van achteraf. Zo ontstond een realistisch beeld van “een dag uit het leven” van iemand die vapet. De onderzoekers onderscheiden in hun conclusie drie hoofdthema’s.

Onderdeel van de dagelijkse routine

Ten eerste blijkt dat het vapen door veel deelnemers volledig is opgenomen in de dagelijkse routine. De middag en avond zijn over het algemeen de populairste momenten om te vapen, omdat dan de beperkingen van werk of school wegvallen. Sommigen grepen ’s ochtends meteen na het wakker worden al naar hun e-sigaret, of hadden zelfs met het apparaat onder hun kussen of in hun hand geslapen. “Werd vanochtend wakker met mijn vape in mijn hand. Dat is vast heel normaal”, aldus een 32-jarige deelnemer.

Sommigen gaven zelfs aan ’s nachts wakker te worden om te vapen. Een 30-jarige deelnemer verwoordde die worsteling zo: “Misschien was het vooral de gewoonte die me op dat moment houvast gaf, meer dan een echte behoefte. Hoe dan ook, ik zou het liefst niet om 3 uur ’s nachts naar mijn vape hoeven grijpen.”

In Nederland geven jongeren ook aan dat ze  ’s nachts trekjes van hun e-sigaret nemen voordat ze verder kunnen slapen.

Verlies van controle

Ten tweede, de alomtegenwoordigheid van de vape heeft een schaduwzijde: een geleidelijk verlies van controle. Deelnemers pasten hun dagschema aan om een nieuwe vape te bemachtigen, gebruikten een smoes om zich uit sociale situaties terug te trekken of vapeten stiekem op werk of school. Voor sommigen was vapen zelfs het allereerste waar ze aan dachten bij het wakker worden, zoals een 18-jarige deelneemster vertelt: “Ik werd wakker en het was het eerste waar ik aan dacht. Niet eens dat ik te laat was voor werk. Het eerste was: waar is mijn vape?”

Vapen als selfcare

Ten derde, misschien wel het meest opvallend, veel deelnemers gebruiken e-sigaretten als manier om met stress om te gaan en voor zichzelf te zorgen. Ze grijpen naar de vape om tot rust te komen na een vermoeiende dag, om spanning te verlichten in lastige situaties, of – zoals eerder al bleek – om in slaap te vallen wanneer ze wakker liggen. Vapen krijgt zo de status van zelfzorg, bijna als een vorm van ‘zelfmedicatie’. Daarin schuilt de paradox: het middel dat verlichting moet bieden, houdt tegelijk de afhankelijkheid in stand. Want de stress die verlicht moet worden, wordt vooral veroorzaakt door het verlangen naar nicotine.

Sluimerende verslaving

De onderzoekers concluderen dat vapen voor deze groep is uitgegroeid tot een vast en tegelijkertijd verstorend onderdeel van het dagelijks leven. Juist omdat het zo vanzelfsprekend aanvoelt, wordt de onderliggende afhankelijkheid makkelijk over het hoofd gezien. Als het gaat om volksgezondheid trekken de onderzoekers een duidelijke les: laat beter zien hoe een vape-verslaving sluipenderwijs ontstaat, om het beeld bij te stellen dat nicotine via een vape onschuldig zou zijn – een narratief dat volgens hen mede door de nicotine-industrie in stand wordt gehouden.

Lees ook:
EU moet algemeen kader voor nicotine stellen
Vapen populairder dan roken onder Britse jongeren
Alleen kleur doet vapes al lekkerder smaken