Het Zweedse ex-lid van het Europees Parlement Johan Nissinen is sinds twee maanden lobbyist voor de brancheorganisatie Global Institute for Novel Nicotine. Verrassend is dat niet, als EP-lid voerde hij ook al campagne voor ‘schadebeperking van tabak’.

Door de webredactie

Een voormalig lid van het Europees Parlement (EP), de Zweed Johan Nissinen, blijkt tegenwoordig actief als lobbyist voor de nicotine-industrie. Dat bleek bij de aanvulling van ons overzicht van lobbycontacten in het EP met recente ontmoetingen (tien nieuwe contacten sinds eind november). Op 4 december kreeg de Poolse afgevaardigde Tomasz Buczek (Patriots for Europe) bezoek van Nissinen samen met Shem Baldeosingh, directeur van het Global Institute for Novel Nicotine (GINN). Onderwerp van gesprek: ‘Innovative nicotine products’. In december opende Nissinen meer deuren in het EP voor GINN, zo valt te lezen op LinkedIn.

Johan Nissinen (1989) was van 2019 tot 2022 als assistent al actief in het EP, tot hij in oktober 2022 als vervanger van een vertrekkend lid zelf parlementslid werd. Namens de Zweedse rechts-populistische partij Sverigedemokraterna was hij lid van de Europese Conservatieven en Hervormers. Blijkens zijn eigen opgave op zijn LinkedIn-profiel was Nissinen destijds al actief als voorvechter van ‘tobacco harm reduction’, het schadebeperking-narratief.

Als een van de activiteiten tijdens zijn tijd in het EP benoemt hij: “Politieke campagnes voeren. Inclusief de ‘harm reduction-campagne’ die betere alternatieven voor sigaretten promoot, zoals snus of vapes, en zo het bewustzijn over volksgezondheid vergroot via debatten, sociale media (sommige berichten +100.000 views) en veldcampagnes.” En ook: “Hosting events in het Europees Parlement, waaronder The road to harm reduction”.

Consultant voor nicotinebranche

Tegenwoordig is Nissinen een “EU-consultant voor public affairs en politieke strategie, die organisaties adviseert over beleid, berichten en belangenbehartiging.” Een van zijn opdrachtgevers blijkt sinds half november het GINN, een branchevereniging van producenten van alternatieve nicotineproducten gevestigd in Londen. De organisatie wil de wereld verrijken met een ‘nieuw perspectief op nicotine’. Dat perspectief moet in deze maanden vooral leiden tot het afzwakken van de plannen voor de herziening van de Tabaksaccijnsrichtlijn, die verantwoordelijk Eurocommissaris Wopke Hoekstra in juli vorig jaar ontvouwde.

In december organiseerde het GINN, met hulp van Nissinen en het Brusselse lobbybureau EPPA, een kerstborrel in het EP waarvoor Europarlementariërs en hun assistenten waren uitgenodigd. Een paar foto’s laten zien dat er niet heel veel animo voor de bijeenkomst was.

In zijn post op LinkedIn schrijft GINN-directeur Baldeosingh niettemin: “Onze ontvangst trok betekenisvolle belangstelling uit het hele politieke en medialandschap, waaronder verschillende leden van het Europees Parlement, een belangrijke regionale influencer uit Zweden en een grote nationale omroep.” In een begeleidend filmpje op LinkedIn zegt Nissinen dat de borrel was bedoeld om het GINN op de kaart te zetten en te laten weten dat “we volgend jaar zeer actief zullen zijn in Brussel”.

Baldeosingh vervolgt: “Een reeks goed gecoördineerde bijeenkomsten opende ook waardevolle mogelijkheden voor diepere betrokkenheid in Centraal- en Oost-Europa.” Die zijn dan vooralsnog onder de radar gebleven. Ze zijn in ieder geval niet terug te vinden in het Transparantieregister van de EP. Wel vermeld is de ontmoeting die het GINN op 3 december had met Fernand Kartheiser, een ongebonden EP-lid namens de Alternativ Demokratesch Reformpartei uit Luxemburg. Kartheiser had deze zittingsperiode al vijf ontmoetingen met de industrie. In 2026 richt het GINN volgens de directeur de pijlen verder op de Baltische staten en Noord- en Oost-Europa.

Onderscheiden door lobbyclub

Voor zijn “volhardende voorspraak voor schadebeperking van tabak” werd Nissinen eind oktober ook al door de Taxpayers Protection Alliance (TPA) onderscheiden als een ‘Profile in Courage’ voor zijn periode als EP-lid. TPA is een Amerikaanse organisatie die zegt op te komen voor de belangen van belastingbetalers en consumenten. Een van de topics van de organisatie is ‘tobacco harm reduction’, waarbij zij regelgeving in de VS tegenwerkt en zich fel uitspreekt tegen de Wereldgezondheidsorganisatie en de Conference of the Parties van het Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging (FCTC). In een bericht op de site zegt de TPA te verwachten in 2026 deel te nemen aan bijeenkomsten van de adviescommissie van de Food & Drug Administration (FDA) over alternatieve nicotineproducten.

Pleidooi voor ‘eerlijke lobby’

Al deze inmenging van de tabaks- en nicotine-industrie in het wetgevingsproces is in flagrante strijd met artikel 5.3 van het FCTC-verdrag. In het wetgevingsproces moeten de gevestigde belangen van de industrie buiten beschouwing blijven, staat daarin. Maar Nissinen ziet geen been in elke vorm van lobby, zolang dat in alle openheid gebeurt. In een opiniestuk op de website van de Britse branchevereniging van pr-professionals CIPR, schrijft hij dat lobbyen onderdeel van de democratie is en geen bedreiging hoeft te zijn, als het maar “eerlijk, transparant en in lijn met democratische waarden” gebeurt.

Maar de waarde dat men zich houdt aan de bepalingen van democratisch onderschreven en geratificeerde verdragen zoals de FCTC hoort daar in het wereldbeeld van Nissinen kennelijk niet bij.

Op de hoogte blijven over de tabakslobby in de EU? Meld je aan voor de tweewekelijkse nieuwsbrief van TabakNee!