Ook in Noorwegen blijken sigaretten veel giftiger dan wettelijk toegestaan

woensdag 19 september 2018

De Noorse krant VG onderzocht in navolging van Nederland hoe giftig vijf van de veel verkochte Noorse merken zijn. Ook daar werd blootgelegd dat er veel meer toxische stoffen in sigaretten zitten dan wettelijk is toegestaan. De Noorse minister van Volksgezondheid wist van niets.

Door de webredactie

De Noorse krant VG onderzocht (rapport in het Noors, hier in het Engels te lezen ) of er ook in Noorwegen net als in Nederland sprake is van sjoemelsigaretten, waarbij de tabaksindustrie gaatjes in het filter heeft aangebracht. Om erachter te komen hoeveel teer, nicotine, en koolmonoxide er bij het roken vrijkomen, worden sigaretten in de Europese Unie verplicht via de ISO-methode met een rookmachine getest. Via de gaatjes in de filters wordt in de machine valse lucht aangezogen die de rook verdunt, waardoor de gevonden waarden aan giftige stoffen lager uitvalt. Maar rokers roken anders dan de machines en bedekken de gaatjes gedeeltelijk met hun lippen én vingers, waardoor ze veel meer aan giftige stoffen binnenkrijgen dan wettelijk is toegestaan.

Norway TarNorway CarbonNorway Nicotine

Handhavingsverzoek

In Nederland hebben advocaten Phon van den Biesen en Bénédicte Ficq namens de Stichting Rookpreventie Jeugd en een hele trits andere organisaties een handhavingsverzoek ingediend om de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), die is belast met de handhaving van de Tabakswet, te manen álle gemanipuleerde sigaretten uit de schappen te halen.
Ook in Noorwegen is sinds 1994 in de wet opgenomen dat sigaretten via de ISO-methode getest moeten worden. Ook daar blijkt dat de industrie gaatjes in de filters heeft gemaakt om de met de meetmethode te sjoemelen.

Dichter bij de ervaring

Het Nederlandse RIVM gebruikte op verzoek van de Noorse krant VG de ISO-methode voor de test, maar plakte de filtergaatjes af om dichter bij de ervaring van de roker te komen. Van vijf sigarettenmerken werd de uitstoot van teer, nicotine en koolmonoxide gemeten. Het bleek dat bij vier van de vijf merken de teeruitstoot boven het wettelijk maximum zat, de nicotine uitstoot werd bij één merk overschreden en de koolmonoxide was bij alle vijf de merken boven het wettelijk maximum. Geen enkele sigaret voldeed aan de wettelijke eisen.
“En misschien wel het meest verrassend is dat de mildste sigaretten de grootste overschrijdingen hebben in vergelijking tot wat er op de verpakking staat. Een van de merken, bevatte bijna zes keer zoveel teer en koolmonoxide als de producent zelf meldde.” Hoewel deze waarden nog binnen de wettelijke maxima vielen, maakt dat wel duidelijk dat een Noorse roker veel meer binnen krijgt de industrie hem of haar voorschotelt. 

Minister wist van niets

De krant toog met de resultaten naar de Noorse minister van Volksgezondheid Åse Michaelsen. Die bleek nog niet te weten dat de industrie gaatjes in de filters aanbracht om te sjoemelen met de meetwaarden. "Ik ben geschrokken", zei Michaelsen tegen de krant.

Ook Anne Lise Ryel, de voorzitter van de Cancer Society en advocate, was zeer geschrokken:
"Uit het onderzoek in Nederland blijkt dat Noorse rokers sigaretten met veel meer gifstoffen hebben gerookt dan wettelijk is toegestaan." Zij eist dat de sigaretten die de norm overschrijden en daarmee feitenlijk illegaal zijn, uit de markt worden genomen en dat er een goed controle systeem komt om de toxiciteit te monitoren.

Fabrikanten ontkennen

De tabaksindustrie ontkent tegenover de krant VG iets verkeerd te hebben gedaan en verschuilt zich achter wat er in de wet voorgeschreven staat. Professor Robert N. Proctor van de Stanford University in de Verenigde Staten, die jarenlang onderzoek deed naar de geschiedenis van de tabaksindustrie en het boek Golden Holocaust schreef, is echter duidelijk: “De ventilatiegaatjes zijn pure zwendel. En de tabaksindustrie was er zich al in de jaren 50 van bewust,” zegt hij tegen VG. Met andere woorden: de industrie weet al decennia dat de gaatjes ervoor zorgen dat er lagere meetmethodes worden vastgesteld met de rookmachines.“ Rokers weten niet dat ze voor de gek gehouden worden,” zegt Proctor. “Maar de autoriteiten grijpen niet in.”

Blokhuis vaag

In Nederland is staatssecretaris Blokhuis vaag over de gevolgen van de zwendel. Hij heeft zijn Europese collega gevraagd in actie te komen, maar dat lijkt vooralsnog weinig indruk gemaakt te hebben. De Noorse minister beraadt zich nog op actie.

tags:  gezondheidsschade | onderzoek | rivm | sjoemelsigaret | sjoemelsigaretten | volksgezondheid