E-sigaret pas in 2027 of 2028 in speciaalzaak

Wetgevingsprocessen verlopen traag, zo blijkt maar weer bij twee wetswijzigingen in het tabaksdomein. E-sigaretten zouden in 2026 alleen nog bij tabaksspeciaalzaken verkocht mogen worden. Dat wordt nu op zijn vroegst juli 2027. Ook neutrale verpakkingen voor e-sigaretten liepen vertraging op.

Door de webredactie

De exclusieve verkoop van e-sigaretten in tabaksspeciaalzaken, eerder voorzien voor 1 januari 2026, gaat niet eerder dan 1 juli 2027 en mogelijk zelfs pas 1 januari 2028 in. Dat staat in een brief aan de Kamer van 11 juni over wegwerpplastics, waaronder wegwerp-vapes en plastic sigarettenfilters. In verband met de eventuele mogelijkheid om statiegeld te heffen op wegwerp-vapes wordt opgemerkt dat daarvoor beter zicht zou moeten zijn op de verkooppunten van vapes. “De verwachting is dat per 1 juli 2027 of per 1 januari 2028 de verkoop van vapes enkel zal zijn toegestaan in speciaalzaken”, aldus de brief.

Actieplan tegen vapen noemde 2026

In zijn Actieplan tegen vapen schreef toenmalig staatssecretaris van VWS Vincent Karremans (VVD) in maart 2025 nog: “Ook wil ik voorkomen dat vapes verkocht mogen worden op plekken waar kinderen komen, zoals in gemakszaken of tankstations. Om die redenen is het vanaf 2026 alleen nog toegestaan dat vapes door speciaalzaken worden verkocht.”

Dat de invoering van de regel uitgesteld zou worden naar 1 januari 2027 werd in de loop van 2025 al wel duidelijk, mede veroorzaakt door de vervroegde Kamerverkiezingen. Nu blijkt dat daar op zijn minst een halfjaar en nog waarschijnlijker een heel jaar bij komt.

Kamer heeft vragen over bredere wet

De reden voor het uitstel ligt in het feit dat de maatregel over de vapes-verkoop is opgenomen in de bredere wijziging van de Tabaks- en rookwarenwet, die regelt dat de verkoop van alle nicotineproducten per 2032 alleen nog in tabaksspeciaalzaken mag. Deze wetswijziging bepaalt dat de verkoop van nicotineproducten vanaf 2030 alleen nog in gemakszaken en tabaksspeciaalzaken is toegestaan en vanaf 2032 dus alleen nog in speciaalzaken. Het ministerie van VWS laat weten dat “het wetsvoorstel wat vertraging heeft opgelopen bij de behandeling in de Tweede Kamer, doordat Kamerleden op enkele punten verduidelijking willen.”

14 A4’tjes met vragen

Dat laatste lijkt een understatement, gezien de waslijst aan schriftelijke vragen die vanuit de Kamer op 21 mei aan de minister van VWS zijn voorgelegd. Die vragen gaan onder meer over de effectiviteit van de wet, hoe voorkomen wordt dat er veel nieuwe speciaalzaken worden geopend, de kans op verschuiving van de verkoop naar illegale circuits, de mogelijkheid om een afstandscriterium tot scholen in te stellen en de economische gevolgen. In totaal beslaan de vragen vanuit 11 verschillende fracties 14 A4’tjes. Pas als die allemaal zijn beantwoord kan de wet verder worden behandeld.

Neutrale verpakkingen e-sigaretten

Ook implementatie van andere wetgeving laat op zich wachten. In januari 2025 werd een algemene maatregel van bestuur (AMvB) gepubliceerd waarmee per 1 juli van dat jaar de mogelijkheid werd geschapen om te regelen dat sigaren en e-sigaretten alleen nog in neutrale verpakking verkocht mochten worden. De ministeriële regeling waarin dat nader is uitgewerkt is daarna, op 22 juli 2025, bij de Europese Commissie aangemeld. Zo’n notificatie is verplicht voor dit soort maatregelen die ingrijpen op het vrij verkeer van goederen. Implementatie van de maatregel moet dan drie maanden worden stilgelegd om de Europese Commissie en andere lidstaten de gelegenheid te geven erop te kunnen reageren.

Een onderdeel strijdig met TPD

Uit het overzicht van het vervolg (Other messages) wordt duidelijk dat zowel de Commissie als Italië in oktober 2025 constateerden dat één bepaling in de voorgestelde wetswijziging niet in overeenstemming was met de Tabaksproductenrichtlijn (TPD). Implementatie van de wijziging moest daarop weer drie maanden stilgelegd, terwijl Nederland de wetstekst moest aanpassen.

Het betwiste punt ging over een bepaling dat verpakkingen van sigaren geen bestanddelen mogen bevatten die de geur, smaak of intensiteit van de rook kunnen veranderen. In de TPD is zo’n bepaling opgenomen voor sigaretten en shag, maar sigaren zijn van die bepaling uitgezonderd.

Regeling kan nu ingevoerd

De Nederlandse regering stuurde pas in mei 2026 een antwoord aan de Europese Commissie waarin zij schreef de betwiste bepaling uit de regeling te hebben gehaald. Op 22 juni berichtte de Commissie dat zij tevreden is met dit antwoord. Daardoor is de weg nu vrij om de standaardverpakkingen voor sigaren en e-sigaretten daadwerkelijk te gaan invoeren.

Lobby maakte gebruik van notificatie

Opmerkelijk is dat ook de vape-industrie getracht heeft van de notificatie gebruik te maken om de invoering van de neutrale verpakkingen te bestrijden. Op de notificatiepagina is onder het tabje Contribution te zien dat vijf brancheorganisaties van de vape-industrie, waaronder de Nederlandse Esigbond, reacties hebben gestuurd, waarin zij proberen de maatregel tegen te houden.

Nog geen neutrale verpakkingen verhitte tabak

Ondertussen valt op dat er voor verhitte tabak en de variant daarvan zonder tabak nog geen neutrale verpakkingen in het verschiet liggen. Juist deze categorie zit in de lift bij de tabaksverkooppunten dankzij stevige marketing. De varianten zonder tabak van Philip Morris worden inmiddels zelfs met korting aangeboden, om klanten te verleiden deze producten, waarvoor nog geen smaakverboden gelden, niet langer in het buitenland te kopen. Maar ja, wetgeving is een langdurig proces.