Trump investeert fors in aandelen tabaksindustrie

President Trump investeerde dit jaar flink in de tabaksindustrie, terwijl de FDA tegelijkertijd het tabaksbeleid versoepelde. Uit nieuw onderzoek blijkt hoe direct Trumps persoonlijke investeringen samenhangen met de beleidsbeslissingen – en dat de wetenschappelijke onderbouwing daarvan rammelt.

Door de webredactie

De Amerikaanse president Trump kocht dit jaar acht keer aandelen in tabaksbedrijven en breidde onder meer zijn aandelenpakket in Philip Morris uit tot ten minste 1,64 miljoen dollar (ruim 1,4 miljoen euro). Daarnaast had hij posities in Altria Group (een van de grootste producenten van tabak en sigaretten ter wereld, moederbedrijf van Philip Morris USA) en nog een derde tabaksbedrijf. Dit blijkt uit een artikel van KFF Health News.

Trumps financiële opgaven bevatten ook een opvallende inconsistentie: hij verklaarde voor een groot bedrag aan Altria Group-aandelen te hebben verkocht, terwijl hij die volgens eerdere openbaarmakingen helemaal niet bezat. Het Witte Huis weigerde toelichting te geven.

Donaties van de tabaksindustrie

De aandelen staan niet op zichzelf. De tabaksindustrie doneerde in 2025 in totaal 6 miljoen dollar (5,2 miljoen euro) aan MAGA Inc., het campagnefonds dat Trump ondersteunt. Daar bovenop doneerde de industrie bijna 4 miljoen dollar (3,5 miljoen euro) aan het inauguratiefonds waarmee Trumps ambtsaanvaarding werd betaald. Het meest opvallende detail: Reynolds American, eigendom van British American Tobacco, stortte een week voor de cruciale beleidswijziging van de FDA – waarin smaak-vapes opnieuw werden goedgekeurd – nog eens 5 miljoen dollar (ruim 4,3 miljoen euro) in Trumps campagnefonds.

FDA levert wat de industrie wil

De FDA deed onder Trump inmiddels meermaals wat de tabaksindustrie wilde. Zo werd er een versneld goedkeuringsprogramma gelanceerd voor nicotinezakjes en vapes. Ook keurde de FDA voor het eerst e-sigaretten met fruitsmaken goed – zonder inspraakronde voor het publiek – en werd een voorstel van Trumps voorganger Joe Biden om mentholsigaretten te verbieden, ingetrokken. Tegelijkertijd werden de antitabaksafdelingen bij de overheid drastisch ingekrompen en werd de rookstopcampagne ‘Tips From Former Smokers’ van de Centers for Disease Control (CDC) maandenlang van de buis gehaald.

Intern was er weerstand: medewerkers van de FDA verzetten zich tegen de versnelde goedkeuringen en FDA-commissaris Marty Makary verloor zijn functie – mede omdat hij de goedkeuringen van vapes zou hebben vertraagd.

Discussie over aandelenbezit ambtsdragers

Investeringsbank Goldman Sachs noemde de FDA-richtlijnen van mei “very positive” voor Philip Morris en verwacht dat nicotinezakjes van het merk Zyn acht keer zoveel brutomarge opleveren als traditionele sigaretten. Ondertussen is in de VS al jaren discussie over het feit dat overheidsfunctionarissen individuele aandelen mogen bezitten, terwijl ze beleid maken dat de waarde ervan beïnvloedt – iets wat ook wel marktmanipulatie wordt genoemd – en kan leiden tot handel met voorkennis. Naar aanleiding van Trumps aandelentransacties roepen sommige congresleden nu ook voor de president op tot een handelsverbod.

FDA ondermijnt eigen beleid

Juist nu rijzen er ook vragen over de inhoudelijke onderbouwing van een van de meest omstreden FDA-besluiten: de goedkeuring van vapes met fruitsmaken. Een onlangs gepubliceerd FDA-memo van slechts zes pagina’s – veel korter dan gebruikelijk – erkent tekortkomingen in de data van fabrikant Glas Inc., het bedrijf achter de goedgekeurde smaak-vapes met leeftijdsslot. Dat blijkt uit artikelen van Génération Sans Tabac en het lokale Amerikaanse televisiestation WCAX.

De FDA-memo onthult iets wat de industrie liever niet hoort: mango-, bosbes- en mentholsmaken leverden statistisch gezien geen betere resultaten op bij het stoppen of verminderen van sigarettengebruik dan een gewone tabakssmaak. Daarmee ondergraaft de FDA haar eigen rechtvaardiging voor de goedkeuring en het bekende argument van de industrie dat fruitsmaken rokers helpen te stoppen.

Mogelijke implicaties voor Europa

Deze discussie is niet alleen relevant in de VS. De tabaksindustrie gebruikt Amerikaanse goedkeuringen als precedent in lobbygesprekken in Europa en bij de WHO. Zo kan Amerikaanse regelgeving implicaties hebben voor de Europese richtlijnen, die op dit moment worden herzien, en daarmee uiteindelijk ook voor wetgeving in Nederland.

Niets missen over de invloed van de tabakslobby? Meld je aan voor de tweewekelijkse nieuwsbrief van TabakNee