Industrie manipuleert EU-consultatie tabaksrichtlijn

Met campagnes richting consument en de inzet van AI-tools probeert de tabaksindustrie via de internetconsultatie nieuw Europees tabaksbeleid te torpederen. Philip Morris roept met affiches het publiek op AI-gegenereerde reacties in te sturen naar de consultatie.

Door de webredactie

Philip Morris Benelux (PM), British American Tobacco (BAT) en de website Clearing The Air zijn campagnes begonnen om consumenten te stimuleren te reageren op de online consultatie van de Europese Commissie over de herziening van de Tabaksproductenrichtlijn. De tabaksindustrie probeert zo invloed uit te oefenen op de Europese besluitvorming over nieuwe regels voor nicotineproducten. Dit is problematisch, omdat het WHO-Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging – ook door de EU geratificeerd – voorschrijft dat invloed van de tabaksindustrie op tabaksbeleid voorkomen moet worden.

Inmiddels zijn al meer dan 25.000 reacties op de consultatie (Call for evidence) ingediend, die nog tot 15 juni openblijft. In een aparte ‘openbare raadpleging’, open tot 14 augustus, wordt gevraagd om een enquête in te vullen waarin men kan aangeven in hoeverre men het eens is met stellingen over nicotineproducten, het gebruik ervan en voorgestelde maatregelen.

AI-tool genereert reacties

Plotseling hingen deze week op de ruiten van PM’s eigen winkels voor verhitte tabak grote gele affiches met de tekst “Uw keuzevrijheid loopt gevaar. Nieuwe wetgeving zou de alternatieve tabaksproducten die u momenteel gebruikt ingrijpend kunnen veranderen of verbieden.” Via een QR-code wordt daaronder verwezen naar de campagne-website yourvoicedecides.com. Daarop kunnen bezoekers met een AI-tool in vijf stappen een reactie opstellen die ze vervolgens naar de online consultatie kunnen opsturen. Ook de website van PM's verhitte-tabaksproduct verwijst naar de campagne-site.

50 keuzes tegen, 1 voor beperkingen

De AI-tool geeft twaalf keuzes voor aspecten van nieuwe regels die bezoekers het belangrijkst vinden, variërend van ‘Verbod op alle smaken’, ‘Verbod op nicotinezakjes’ en ‘Verbod op filters’ tot ‘Merk beperkingen’, ‘Illegale handel en namaak’ en ‘Verbod op tabak’. Onder elk genoemd aspect zitten nadere argumenten om te kiezen. Van de in totaal zo’n 50 keuzemogelijkheden is er één die voor nieuwe maatregelen pleit: ‘Ik ben voor verdere beperkingen’.

Voorbeeld van een reactie

In een apart vak kunnen deelnemers nog eigen opmerkingen toevoegen, waarna de AI-generator een reactie opstelt die vervolgens naar de consultatie kan worden opgestuurd. Wie verhitte tabak en nicotinezakjes gebruikt als alternatief voor sigaretten en aangeeft dat hij smaakjesverboden en het verbod op nicotinezakjes belangrijk vindt, krijgt de volgende tekst aangeboden om in te dienen naar de consultatie:

“Als ik kijk naar de huidige discussies rond de Tabaksproductenrichtlijn van de Europese Unie, is er een echte behoefte om te praten over de voorgestelde verboden op nicotinezakjes en volledige smaken. Ik ben een roker die probeert over te stappen, en het idee van deze verboden baart me zorgen. Een verbod op nicotinezakjes neemt een van de belangrijkste opties weg voor mensen zoals ik, die willen overstappen van traditioneel roken naar iets anders. Nicotinezakjes zijn een echte doorbraak voor mij geweest en bieden een discrete en handige [sic] alternatief.

Aan de andere kant voelt het verwijderen van volledige smaken uit verhitte tabaksproducten als een stap achteruit. Smaken spelen een grote rol bij het aantrekkelijk en beheersbaar maken van de overstap. Zonder deze smaken kan het moeilijker worden voor rokers om een bevredigend alternatief te vinden dat hen helpt te stoppen met traditioneel roken. Het is belangrijk om rekening te houden met de impact die deze verboden kunnen hebben op mensen die proberen gezondere levensstijlkeuzes te maken. Hopelijk zullen de uiteindelijke beslissingen rekening houden met de behoeften en voorkeuren van degenen onder ons die proberen te stoppen met roken.”

Share your voice, Fix the flaws

BAT startte ondertussen een Share Your Voice-campagne, die volgens een persbericht in heel Europa wordt gevoerd. Voorlopig biedt de campagne alleen in Duitsland en Polen websites die verwijzen naar de consultatie.

Clearing The Air, een door het Amerikaanse Consumer Choice Center ondersteunde website die strijdt tegen regelgeving voor alternatieve nicotineproducten, biedt op een sub-website onder de titel Fix the Flaws ook een AI-tool om reacties te genereren voor de online consultatie.

Vaker internetbots ingezet

Vorig jaar werd de internetconsultatie voor de herziening van de Tabaksaccijnsrichtlijn ook al bedolven onder AI-gegenereerde reacties. Toen bleek uit een analyse van Impact Unfiltered dat zeker de helft van de 18.000 reacties op de consultatie automatisch was gegenereerd. Gemiddeld komen op een EU-consultatie zo’n 3.000 tot 5.000 reacties binnen.

Reacties inzenden via internetbots en met hulp van AI-tools blijkt inmiddels een vaste aanpak van de tabaksindustrie om te proberen de beleidsvorming rond nicotineproducten te beïnvloeden. In Groot-Brittannië vond de krant Mirror dat driekwart van de 120.000 reacties op een internetconsultatie in 2024 over de Tobacco and Vapes Bill automatisch was gegenereerd.