OPINIE
Een kind van 10 komt met buikpijn bij de dokter en pas bij het derde consult valt het kwartje: vapes. Steeds jongere kinderen raken verslaafd aan vapes. Ouders zouden zich hier veel harder tegen moeten verweren en bij de politiek aandringen op vergaande actie.

Door Bas van Lier

Huisarts Stefan van Rooijen beschrijft op LinkedIn hoe hij bij een jongen van 10 jaar pas bij het derde bezoek op het idee kwam te vragen of hij vapete. De jongen kwam samen met zijn moeder bij de dokter met buikpijnklachten. Logischerwijs dacht Van Rooijen aan verkeerde voeding en gaf het advies om gezonder te eten en meer te bewegen. Maar de klachten bleven en bij een volgend bezoek waren daar ook hoofdpijn, concentratieverlies en moe wakker worden bij gekomen. Lichamelijk en bloedonderzoek leverden niets op.

Pas bij het derde bezoek vroeg Van Rooijen of de jongen rookte. Dat was niet het geval.
“Toen vroeg ik door – en hier ging het mis in mijn hoofd: ik moest mezelf er actief toe zetten om dit te vragen.
‘En vapen? Doen je vriendjes dat?’
Ja.
‘Heb jij het ook wel eens gedaan?’
Vier keer per week.
’s Nachts ook?
Na een korte stilte:
‘Eigenlijk... elke dag.’
Zijn moeder was totaal verbijsterd.”

En Van Rooijen was zelf toch ook nog verrast, schrijft hij, terwijl hij toch samen met collega Alja Sluiter de documentaire De Nicotineval maakte, die te vinden is op de website van hun project ‘Lang zullen we leven’. In die documentaire wordt het aanbod aan elektronische rookwaren onderzocht, de gevaren ervan en wat we er als samenleving tegen kunnen doen.

Nicotine verpakt als speelgoed

Met de jonge patiënt uit Van Rooijens verhaal is het goed gekomen. Na stophulp verdwenen de klachten van het jochie. Maar het relaas laat ook de collectieve naïviteit zien die nog steeds rond e-sigaretten hangt, zorgvuldig gevoed door het marketing-narratief van de tabaksindustrie over 95 procent minder schadelijke alternatieven.

Van Rooijen schrijft: “Dit is GEEN falen van een kind. Dit is geen falen van ouders. En ook geen individueel falen van zorgverleners. Dit is wat er gebeurt als nicotine wordt verpakt als speelgoed en zich ongezien een weg baant in jonge lichamen en hersenen. En onze politiek hier onvoldoende tegen doet.”

Het was overigens niet voor het eerst dat Van Rooijen met een jonge vaper werd geconfronteerd. In een andere post beschrijft hij een moeder die huilend in zijn spreekkamer zat. Ze had haar dochter ’s nachts betrapt met een vape onder de dekens.

“Ze dacht: één keer geprobeerd. Tot ze ging zoeken. In de boekenkast. Achter speelgoed. In jaszakken. Overal vapes. Met smaakjes. Met nicotine. Haar hele vriendinnengroep bleek te vapen. Ze keek me aan en vroeg huilend: ‘Wat heb ik gemist? En wat moet ik nu?’ Dit is geen uitzondering meer.”

Het advies van Van Rooijen luidt: “Voor ouders: stel de vraag. Voor zorgverleners: stel ’m eerder dan je denkt. Voor de politiek: bescherm kinderen. Zwijgen helpt alleen de industrie.”

Eén vape is 62 pakjes sigaretten

Opvoedexpert Kina Smit deelde recent ook een verhaal over de vondst van een vape in de jaszak van haar 14-jarige dochter. Hoewel de dochter beweerde dat die vape niet van haar was, liet Smit haar onderzoek doen naar wat er in vapes zit en wat die stoffen met je lichaam doen. In de bevindingen van de tiener wordt Smit vooral geschokt door de vaststelling dat het nicotinegehalte van één vape gelijkstaat aan 62 pakjes sigaretten. Dat moet dan wel een hele dikke vape zijn, maar vapes met 15.000 puffs komen overeen met 15 tot 20 pakjes sigaretten aan nicotine. Vorig jaar was er het bericht over een kind dat zo’n vape in vier dagen had opgemaakt. In 2025 waren er ten minste 31 behandelingen in het ziekenhuis door vapes. Recenter liet een flashmob-studie op spoedeisende hulpen in het land zien dat we mogen uitgaan van zeker 26.000 tabak- en vape-gerelateerde behandelingen per jaar op de spoedeisende hulp in Nederland.

Waar blijft de verontwaardiging?

De vraag is hoelang we dit met zijn allen nog gaan toelaten. Steeds meer artsen spreken zich uit over de gevaren van nicotineproducten, maar waarom staan ouders niet massaal op? Ouders doen er alles aan om hun kroost te beschermen tegen ziekte en ander onheil, maar als het vapes en tabak betreft slaat een soort verlamming toe. Waar blijft de collectieve verontwaardiging over zo’n misdadige industrie, die producten bedenkt met een onweerstaanbare aantrekkingskracht op kinderen? Waarom laten we alleen artsen de kastanjes uit het vuur halen? Ouders in Nederland zijn met veel meer.

Hun krachtigste wapen: de politiek laten weten dat keihard ingrijpen nodig is. Hogere accijns, minder verkooppunten, een vergunningstelsel voor tabaksverkoop, hoge boetes voor boeven die kinderen nicotine verkopen, een tabaksverslavingsfonds en bovenal de Rookvrije Generatie in een wet. Dat eisen van de politiek is niet links of rechts en ook geen betutteling, maar simpelweg bescherming van al onze kinderen.

Reageren op dit stuk? Mail naar .