De Australian Retailers Association maakte een eind aan samenwerking met een pr-bureau vanwege heimelijke financiering op de achtergrond door Philip Morris. Apart hiervan blijkt een voormalige Australische douanebeambte nu als lobbyist van de nicotine-industrie op te treden.

Door de webredactie

Een van Australië’s grootste brancheverenigingen, de Australian Retailers Association (ARA), heeft vorig jaar een eind gemaakt aan een groot lobbycontract om e-sigaretten de legaliseren nadat duidelijk was geworden dat Philip Morris International (PMI) er heimelijk aan meebetaalde. Volgens de Australische krant Financial Review (lees het hele verhaal op de site van Australian Council on Smoking & Health) is de opzegging van de overeenkomst met pr-bureau Burson Cohn & Wolfe, dat geld van PMI had doorgesluisd, een duidelijk teken dat het Australische bedrijfsleven zich aan het distantiëren is van Big Tobacco.

De beslissing werd genomen nadat een nieuwe CEO, Paul Zahra, de leiding bij ARA had overgenomen. Zijn voorganger had in februari 2025 een contract van 250.000 Australische dollar (150.000 euro) gesloten met Burson, Cohn & Wolfe (BCW) om bij de regering te lobbyen voor legalisering van e-sigaretten op grond van gezondheidsoverwegingen. In Australië zijn e-sigaretten legaal alleen verkrijgbaar via apotheken. Er is wel een illegaal circuit, dat tot geweld leidt tussen rivaliserende criminele bendes. De Australische overheid heeft juist besloten om die illegale handel nog harder aan te pakken door boetes en gevangenisstraffen fors te verhogen.

Lobby via frontgroep

Volgens het verhaal werkte de ARA tot 2019 rechtstreeks met PMI, maar nadat de raad van bestuur zich daar kritisch over had uitgelaten, werd een contract gesloten met pr-bureau BCW. De ARA richtte in datzelfde jaar de Australian Retail Vaping Industry Association (ARVIA) op om te lobbyen voor legalisering van e-sigaretten. Dit lobbyvehikel werkte samen met een tweede groep, Legalise Vaping Australia. In een reactie naar Financial Review stelde een woordvoerder van BCW dat “PMI niet langer onze klant is en dat we vorig jaar ons werk voor hun hebben beëindigd.”

Volgens de krant haalt de geheime financiering van PMI het argument van de pleitbezorgers van e-sigaretten onderuit dat legalisering van e-sigaretten het businessmodel van de tabaksindustrie zou vernietigen.

De ARA beëindigde in augustus het contract met BCW en maakte ook een eind aan de ARVIA. De nieuwe CEO Zahra is uitgesproken over de deal: “We geloven niet dat het bepleiten van vape-producten in het belang is van de bredere retail-industrie. En het is ook niet een passend gebruik van onze middelen.”

Tanya Buchanan, CEO van Cancer Council Australia, reageerde op het nieuws met: “De tabaksindustrie heeft een lange geschiedenis van het financieren van frontgroepen om hun vuile werk te doen en hun inkomstenstromen te laten voortduren, wat nu gebeurt in Australië.”

Douanebeambte wordt tabakslobbyist

Net als elders, wordt de lobby van de tabaksindustrie op vele fronten gevoerd. The Guardian ontdekte hoe een voormalige Australische douanemedewerker, die zich in overheidsconsultaties als een vooraanstaande handhavingsexpert op het gebied van illegale tabak positioneert, tegelijk advies geeft aan organisaties die aan de tabaksindustrie zijn gelinkt. Deze Rohan Pike, die twee decennia bij de douane werkte, is nu een consultant die ook in de media veelvuldig commentaar geeft over illegale tabakshandel, waarbij hij beleid propageert dat ook door de industrie wordt bepleit.

Rohan is sinds mei vorig jaar adviseur van Global Institute for Novel Nicotine Products, een brancheorganisatie van producenten van alternatieve nicotineproducten. Rohan maakt geen geheim van deze connectie, maar in mediaverhalen blijft de link vaak onbenoemd. Hij werkte tot 2016 bij de douane, waar hij medeoprichter was van een gespecialiseerd antitabaksteam. Daarna werkte hij tot 2018 bij de ARA in de tijd dat die nog door PMI werd gefinancierd.

Dit voorbeeld laat volgens Becky Freeman, expert op het gebied van tabaksbeleid aan de Universiteit van Sydney, zien hoe personen en organisaties met banden met de tabaksindustrie in staat zijn de publieke opinie en overheidsbeleid te beïnvloeden. Ze bepleit meer transparantie in dit verband. “Het is cruciaal dat alle beleidsmakers, vooral politici, volledig doorhebben of de meningen die via de media en in beleidsprocessen zoals internetconsultaties worden geuit, volledig onafhankelijk zijn.”