In Nigeria is sprake van een ongebreidelde groei van de nicotinemarkt met de opkomst van nieuwe nicotineproducten. Bij de promotie daarvan wordt de tabaksindustrie nauwelijks iets in de weg gelegd. Vooral e-sigaretten en nicotinezakjes zijn populair, zonder dat de sigarettenmarkt afneemt.

Door de webredactie

In Nigeria laten ontwikkelingen op de nicotinemarkt zien dat de tabaksindustrie er, niet gehinderd door veel regelgeving, nog harder dan in westerse markten alternatieve nicotineproducten aan het pushen is. In plaats van vervanging van traditionele tabaksproducten door nieuwe en opkomende nicotineproducten, is sprake van een groeiende diversificatie van de nicotinemarkt. Traditionele sigaretten en alternatieven worden door elkaar gebruikt en de totale markt kan ongehinderd groeien dankzij ongebreidelde marketing. De beperkte regelgeving biedt fabrikanten en retailers met mooie verhalen over ‘harm reduction’ de mogelijkheid om de aantrekkingskracht van hun producten te vergroten.

Dat zijn de conclusies van het rapport ‘New Smoke Trap, Emerging Nicotine & Tobacco Products, Youth Exposure and Policy Gaps in Nigeria’ van Corporate Accountability and Public Participation Africa (CAPPA) in samenwerking met Vital Strategies. Het rapport signaleert dat Nigeria op een kritiek punt is aanbeland als het om het tabaksontmoedigingsbeleid gaat. In de afgelopen tien jaar heeft de tabaksindustrie haar businessmodel aangepast door het met de introductie van een groot aantal nieuwe nicotineproducten te laten lijken alsof zij de traditionele rookwaren achter zich wil laten. Die nieuwe strategie is bedoeld om “bestaande regelgeving te omzeilen, de tabaksindustrie weer te normaliseren, de publieke perceptie te veranderen en nieuwe gebruikers te rekruteren, in het bijzonder jonge mensen, om zowel met traditionele sigaretten als nieuwe nicotineproducten te beginnen”, aldus het rapport.

Agressieve promotie

In Nigeria is dit nu ook scherp zichtbaar. Elektronische sigaretten en nicotinezakjes zijn er alom tegenwoordig en verhitte-tabaksproducten zijn in opkomst. De nieuwe producten zijn makkelijk verkrijgbaar terwijl ze met agressieve marketing worden gepromoot. De opstellers uiten extra zorg over de manier waarop de nieuwe alternatieven als ‘schoon, modern, discreet en beter voor de gezondheid’ worden aangeprezen.

Voor de studie werd gekeken wat er inmiddels allemaal op de Nigeriaanse markt wordt aangeboden. Daarnaast is gekeken hoe deze producten via social media-platforms en webshops wordt aangeboden en zijn interviews afgenomen om te leren hoe de producten worden gebruikt en beleefd. In totaal werden 781 tabaks- en nicotineproducten onderscheiden, waarvan 573 tot de categorie nieuwe alternatieven kunnen worden gerekend: 522 verschillende e-sigaretten, vooral wegwerpvapes, 38 varianten nicotinezakjes en 13 verhitte-tabaksproducten.

E-sigaretten vanaf 3 euro

De e-sigaretten of vapes zijn ruim verkrijgbaar bij supermarkten, kiosken, uitgaansgelegenheden en via online platforms. De prijzen lopen uiteen van 5.000 Naira (3,11 euro) tot 60.000 Naira (37 euro) wat zowel goedkope instapvarianten biedt voor beginners als premium-producten voor regelmatige en frequente gebruikers.

De markt voor nicotinezakjes groeit – net als in de VS overigens – het hardst, vooral via webshops en social media. Leeftijdsverificatie is daarbij nagenoeg non-existent, terwijl de zakjes worden aangeboden in sterktes die variëren van 3 tot zelfs 100 mg nicotine per zakje, wat enorme risico’s oplevert voor acute vergiftiging en verslaving. Ook hier variëren de prijzen van 6.000 (3,73 euro) tot 40.000 Naira (25 euro) per verpakking, afhankelijk van het merk en de grootte van de verpakking, waarbij de prijs per stuk afneemt bij aankoop van grotere hoeveelheden.

Verhitte tabak is met 60.000 tot 70.000 Naira (37-44 euro) relatief duur, wat erop wijst dat deze producten opzettelijk worden gepositioneerd voor rijke early adopters om ze later voor een grotere markt beschikbaar te maken.

Producten worden door elkaar gebruikt

Bij dit alles constateerden de onderzoekers dat de nieuwe producten de traditionele rookwaren allerminst verdringen. Ze komen niet in de plaats van, maar erbij. Consumenten gebruiken alle beschikbare producten door elkaar, afhankelijk van prijs, smaak, de mogelijkheid om ze te verbergen en de context. In Nigeria – net als elders – is sprake van een “verbreding van het nicotine-ecosysteem waarmee nieuwe gebruikers worden gerekruteerd, nicotine-afhankelijkheid in stand wordt gehouden en nicotineconsumptie in verschillende varianten wordt genormaliseerd”.

Het rapport komt dan ook met een aantal aanbevelingen, die erop neerkomen dat de regelgeving wordt aangepast op de alternatieve rookwaren, dat reclameregels worden aangepast, accijnstarieven ook voor de nieuwe nicotineproducten worden ingevoerd, dat het publiek beter wordt voorgelicht en de handhaving wordt versterkt.

Lees ook het verhaal van de Nigeriaan Elvis Michael over de oprukkende rookcultuur in Afrika.