Rake klappen voor tabaksindustrie in Verenigd Koninkrijk

vrijdag 14 april 2017

De tabaksindustrie krijgt in mei dit jaar rake klappen van de Britse overheid: roken wordt duurder en de verpakking nog onaantrekkelijker. Nederland sukkelt daar achteraan met laks tabaksontmoedigingsbeleid.

Door de webredactie

Vanaf 21 mei 2017 mogen sigaretten in het Verenigd Koninkrijk niet meer verkocht worden in kleine verpakkingen van tien stuks. De prijs gaat flink omhoog. Rokers betalen voortaan niet minimaal £7.35, maar £8.82 voor een pakje sigaretten. Dat is een groot verschil met Nederland. Bij ons kost een pakje sigaretten momenteel minimaal 5,90 en maximaal 6,70 euro. Als Nederland dezelfde prijsstelling zou invoeren als het Verenigd Koninkrijk, dan zou dit neerkomen op minimaal 8,25 en maximaal 9,45 euro per pakje.

Plain packaging

Niet alleen gaan de prijzen van tabak drastisch omhoog. Ook zullen in het Verenigd Koninkrijk vanaf mei dit jaar de oude sigarettenverpakkingen plaats maken voor plain packaging, pakjes met een neutraal-groene kleur in combinatie met de inmiddels bekende afschrikwekkende foto’s.

De hoge prijs in combinatie met de neutrale verpakkingen zijn vooral minder aantrekkelijk voor jongeren. Volgens het Engelse Cancer Research raakt twee derde van de rokers verslaafd voor hun achttiende. Al in 1999 is door de Wereldbank aangetoond dat prijsstijgingen ervoor zorgen dat meer mensen stoppen met roken en minder jongeren beginnen met roken. 

Rechtmatig

Vorig jaar had de Britse overheid sigarettenfabrikanten al aangekondigd dat de merkverpakkingen plaats moesten maken voor een neutrale, saaie buitenkant. Fabrikanten zouden een jaar de tijd krijgen om oude voorraden te verkopen, die termijn is nu verstreken. De maatregel werd destijds aangevochten door de tabaksindustrie tot aan de Hoge Raad (Court of Appeal). Tabaksfabrikanten vrezen namelijk terecht dat plain packaging negatieve gevolgen zal hebben voor het tabaksverbruik. De rechter oordeelde echter eind vorig jaar dat de minister van Public Health volkomen rechtmatig had gehandeld.

Eigen beleid

De tabaksregels worden in beginsel door de EU bepaald in de EU Tobacco Product Directive. De TPD stamt uit 2001 en werd aangepast in 2014 en 2016. Het bevat strenge voorschriften voor de vervaardiging, de productie en de presentatie van tabaksproducten in de EU. Een van de belangrijkste redenen voor het gaandeweg strenger maken van de voorschriften is het negatieve effect van tabaksgebruik op de gezondheid van de mens. Tabaksgebruik is verantwoordelijk voor naar schatting 700.000 vermijdbare sterfgevallen in de EU per jaar. Veruit de meeste rokers raken op jonge leeftijd verslaafd: 70 % vóór het 18e jaar en 94 % vóór het 25e jaar. Doel van de richtlijn is om tabaksproducten en tabaksgebruik in de EU minder aantrekkelijk te maken, vooral voor jongeren. 

De richtlijn is weliswaar verplichtend, maar laat de implementatie over aan de nationale lidstaten. Ook geeft de richtlijn ruimte voor verdergaand eigen beleid. De ene lidstaat neemt de richtlijn serieuzer dan de andere. Zo heeft de VK nu dus op eigen initiatief de prijs van tabak verhoogd.

Afweten

Waar de richtlijn stelt dat lidstaten plain packaging mogen invoeren, zijn EU-landen als Frankrijk en Ierland inmiddels al overgestapt op standaard neutrale verpakkingen. Nederland laat het vooralsnog afweten. Een nieuw regeerakkoord zou daar verandering in kunnen brengen.

Dit artikel is herzien op 17 april 2017.